ढलानको दिन: गणित किन महत्वपूर्ण छ?
ललितपुरमा बिहानको ६ बजेको छ। मिक्सर मेसिन चल्न थालेको छ, कामदारहरू आफ्नो 'कराई' लिएर तयार छन्। अचानक ठेकेदारले भन्छ— २० बोरा सिमेन्ट पुगेन। नेपालका साँघुरा गल्लीहरूमा अन्तिम समयमा सामान डेलिभरी पाउन असम्भव हुन्छ। यस्तो बेला ढलान रोक्नु पर्ने अवस्था आयो भने तपाईंको घरको छतमा 'कोल्ड जोइन्ट' बन्छ, जसले पछि चुहावट (leakage) निम्त्याउँछ।
१००० वर्ग फिटको ढलान (Slab) को लागि सामानको हिसाब गर्दा एम२० (M20) ग्रेडको अनुपात (१:१.५:३) र नेपालको निर्माण स्थलमा हुने खेर जाने (wastage) अंशलाई बुझ्नु जरुरी छ। ५ इन्च मोटाइको ढलानको लागि सही हिसाबले तपाईंको पैसा पनि बचाउँछ र निर्माणलाई बलियो बनाउँछ।
नेपालमा आवास निर्माणका लागि M20 ग्रेड
काठमाडौं उपत्यका र तराईका अधिकांश घरहरूमा ढलानका लागि M20 ग्रेड प्रयोग गरिन्छ। यसको अर्थ १ भाग सिमेन्टमा १.५ भाग बालुवा र ३ भाग गिट्टी मिसाउनु हो। भूकम्प प्रतिरोधी घरका लागि नेपालमा यो एक मानक अनुपात हो।
१००० वर्ग फिट क्षेत्रफलमा ५ इन्च मोटाइ हुँदा कुल ४१६.६७ घन फिट कंक्रिट चाहिन्छ। तर सुख्खा सामान भिजाउँदा खुम्चिने हुनाले हामीले १.५४ को फ्याक्टरले गुणा गर्छौं। यस हिसाबले करिब ६४२ घन फिट सुख्खा सामान चाहिन्छ।
सामानको विवरण: तपाईलाई चाहिने वास्तविक संख्या
वास्तुवेद डिजाइनको इन्जिनियरिङ मापदण्ड अनुसार, १००० वर्ग फिट ढलानका लागि निम्न अनुसारका सामानहरू अर्डर गर्नुहोस्:
- सिमेन्ट: करिब १२० देखि १२५ बोरा (छिटो सेट हुने हुनाले OPC सिमेन्ट राम्रो मानिन्छ)।
- बालुवा: करिब २१९ देखि २२५ घन फिट। यो भनेको एक मिनी टाटा वा एक ट्याक्टर जति हुन सक्छ।
- गिट्टी: करिब ४३८ देखि ४५० घन फिट। गिट्टी अलिकति बढी हुनु राम्रो हो, कम हुनुहुँदैन।
२०२६ को बजार दर अनुसार, सिमेन्टमा मात्रै तपाईंको करिब ८५,००० देखि ९५,००० रुपैयाँ खर्च हुन सक्छ। ढुवानी खर्च जिल्ला अनुसार फरक पर्न सक्छ।
पानीको मात्रा: नेपालको मौसम र सिमेन्टको सम्बन्ध
नेपाली निर्माण क्षेत्रमा गरिने सबैभन्दा ठूलो गल्ती भनेको 'अन्दाजमा पानी हाल्नु' हो। एम२० कंक्रिटका लागि प्रति ५० केजी सिमेन्टमा करिब २५ लिटर पानी ठिक्क हुन्छ। धेरै पानी हाल्दा ढलान गर्न सजिलो त हुन्छ, तर सुकेपछि कंक्रिट भित्र साना प्वालहरू (voids) बन्छन् जसले गर्दा मनसुनमा छतबाट पानी चुहिने समस्या आउँछ।
निर्माण स्थलमा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू
- कभर ब्लक (Cover Block): डण्डीको मुनि २० देखि २५ एमएमको कभर ब्लक राख्न नबिर्सनुहोस्। यसो नगर्दा डण्डीमा खिया लाग्छ।
- वाटर प्रुफिङ: यदि बर्खायाममा ढलान गर्दै हुनुहुन्छ भने डा. फिक्सिट जस्ता केमिकल प्रयोग गर्दा भविष्यमा ओस आउने समस्या कम हुन्छ।
- क्युरीङ (Curing): ढलान पछि कम्तिमा ७ देखि १० दिनसम्म पानीले भिजाएर राख्नुपर्छ।
तपाईं आफ्नो घर बनाउने तयारीमा हुनुहुन्छ र प्राविधिक कुराहरूले अलमलमा पर्नुभएको छ? वास्तुवेद डिजाइनमा हामी संरचनागत मजबूती र वास्तु शास्त्रको मेल गराएर घरको नक्सा र निर्माण व्यवस्थापन गर्छौं। थप जानकारीका लागि हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
